Het huidige EU-Myanmar beleid is onder te verdelen in twee hoofddoelen:

1. Het promoten van een overgang naar democratie door middel van het opleggen van sancties.
2. Voorzien in de humanitaire behoeften door middel van humanitaire hulp.

Sancties

De onderliggende aanname van de EU sancties is dat democratisering niet alleen een doel op zich is, maar een voorwaarde voor ontwikkeling, vrede en stabiliteit in Myanmar.

Het doel van de sancties is:

• het verkleinen van de macht van het regime;
• het verminderen van de onderdrukking van de bevolking;
• het regime in de richting duwen van een driepartijen overleg met de etnische groepen en de democratische groepen, in het bijzonder met Aung San Suu Kyi.

Het Europese standpunt over sancties is vastgelegd in een ‘Gemeenschappelijk Standpunt’. Het is in 1996 opgesteld en in 2003, 2004 en 2005 aangescherpt. Het Gemeenschappelijk Standpunt is bindend voor alle lidstaten.

In tegenstelling tot bijvoorbeeld de Amerikaanse sancties zijn de EU sancties niet alomvattend, maar doelgericht. Hiermee wordt getracht de sancties te richten op individuele leden van het militaire regime en op industrieën die essentieel zijn voor het voortbestaan van het regime. De negatieve effecten van sancties op de bevolking worden zo klein mogelijk gehouden.

De volgende sancties bestaan tegen het militaire regime:

• Een wapenembargo
• Visabeperkingen en de bevriezing van financiële middelen van leden van het militaire regime
• Een verbod voor Europese bedrijven om zaken te doen met Myanmarese bedrijven werkzaam in de hout- en edelmetalensector of die zich bezig houden met de exploitatie van mineralen.

Humanitaire hulp

Sinds 2004 is het binnen het Gemeenschappelijk Standpunt mogelijk humanitaire hulp aan Myanmar te bieden mits ontwikkelingsprogramma's: bijdragen aan de realisering van mensenrechten, democratie, governance, conflict preventie en capaciteitsopbouw van de ‘civil society’;plaatsvinden op het gebied van gezondheidszorg, onderwijs, armoedebestrijding of milieu bescherming

Humanitaire hulp van de EU aan Myanmar is significant gegroeid in de laatste jaren; van 6,5 miljoen euro in 2001 tot 19 miljoen in 2007. Dit bedrag is echter nog steeds erg laag vergeleken met andere laagontwikkelde landen en het bedrag zou ook veel hoger kunnen zijn als het land meer opengesteld zou worden.

Recente ontwikkelingen in het EU-Myanmar beleid 

Na de demonstraties in 2007 zijn sancties in Myanmar aangescherpt, maar is het humanitaire hulp beleid ongewijzigd gebleven. Ondanks dreigingen van de EU met zwaardere sancties als het regime geweld zou gebruiken tegen vredelievende demonstranten, greep het regime hard in tijdens de demonstraties.

Dit maakte het pijnlijk duidelijk voor de EU dat het regime in grote mate onverschillig staat tegenover druk van de EU en het westen in het algemeen.

Cycloon Nargis heeft in 2008 voor grotere betrokkenheid van de EU bij humanitaire hulp geleid. Wederom werd echter duidelijk dat de invloed van de EU erg klein was, doordat westerse hulpgoederen en hulpverleners als laatste toegelaten werden tot het rampgebied.